Bezprzewodowy ekspander iO-LORA – instrukcja instalacji i konfiguracji

Instrukcja instalacji i konfiguracji bezprzewodowego ekspandera Trikdis iO-LORA: podłączenie wejścia, wyjścia przekaźnikowego, czujnika temperatury i czytnika iButton, dodanie do FLEXi SP3 w TrikdisConfig, użycie ze sterownikiem bramy GATOR, diody sygnalizacyjne, częste pytania.

17 min czytania

Bezprzewodowy ekspander iO-LORA – instrukcja instalacji i konfiguracji

1. Przegląd

Bezprzewodowy moduł rozszerzeń iO-LORA został zaprojektowany przede wszystkim do sterowania (otwieranie bram garażowych, bram wjazdowych i szlabanów, uruchamianie pomp). Używaj go, gdy trzeba czymś sterować w odległym miejscu, do którego nie ma poprowadzonego przewodu od centrali FLEXi SP3.

Instrukcja opisuje wersję 4F (433 MHz), nie omawia wersji 8F (868 MHz).

iO-LORA razem z nadajnikiem-odbiornikiem RF-LORA, przez dwukierunkowe połączenie radiowe, zwiększa liczbę wejść i wyjść centrali alarmowej FLEXi SP3: daje jedno wejście, którego typ może być NC lub NO, oraz jedno wyjście przekaźnikowe (PGM), które można zdalnie włączać i wyłączać, dzięki czemu może sterować różnymi urządzeniami elektrycznymi. Do jego magistrali „1-Wire” można podłączyć czujnik temperatury i czytnik kluczy dotykowych („iButton”). Przy bezpośredniej widoczności zasięg wynosi nawet 5000 metrów.

Odległości „do … m” to teoretyczne maksima osiągalne w idealnych warunkach. W praktyce jakość i przebieg kabla, źródła zakłóceń, a przy łączach radiowych także ściany i ukształtowanie terenu dają znacznie mniejszy zasięg. Planuj z zapasem, a przy długich odcinkach sprawdź połączenie podczas uruchomienia.

Szukasz samodzielnego sterownika bramy?

Sterownik bramy GV17 GATOR działa przez sieć GSM i mobilną transmisję danych, a WP17 GATOR WiFi przez sieć Wi-Fi – także bez centrali alarmowej. Do obu można podłączyć ekspander iO-LORA (rozdział 4).

1.1 Z czym współpracuje?

iO-LORA jest kompatybilny z centralą alarmową FLEXi SP3 oraz ze sterownikami bram i drzwi GATOR (GV17, komórkowy) i GATOR WiFi (WP17). Zawsze łączy się przez nadajnik-odbiornik RF-LORA: RF-LORA jest podłączony przewodowo, magistralą RS485, do centrali lub sterownika bramy, a z ekspanderem łączy się radiowo.

Ile modułów iO-LORA można podłączyć:

FLEXi SP3: maksymalnie 8 iO-LORA. Liczba 8 to łączna liczba modułów LoRa (iO-LORA, iO8-LORA, PB-LORA).
GV17 GATOR: maksymalnie 8 iO-LORA, z firmware GATOR w wersji 2.13 lub nowszej.
WP17 GATOR WiFi: maksymalnie 8 iO-LORA, z firmware WP17 w wersji 1.21 lub nowszej.

Podłączenie i konfigurację RF-LORA opisuje instrukcja RF-LORA. Nadajnik-odbiornik w sklepie:

Moduł Expander Trikdis RF-LORA

1.2 Dane techniczne

Parametr	Wartość
Częstotliwość	433,3–434,7 MHz (wersja 4F)
Modulacja	LoRa
Napięcie zasilania	9–26 V DC
Pobór prądu	maks. 50 mA w czuwaniu · maks. 100 mA krótkotrwale, podczas nadawania
Szyfrowanie wiadomości	tak
Zasięg w otwartym terenie	maks. 5000 m
Wejście	1, typ do wyboru: NC, NO
Wyjście	1 przekaźnik, 250 V AC, 4 A
Czujnik temperatury	1 szt., Maxim®/Dallas® DS18S20 lub DS18B20
Warunki pracy	−20 °C … +50 °C, wilgotność względna maks. 80% (przy +20 °C)
Wymiary	62 × 77 × 25 mm
Masa	80 g

Z produktem dostarczana jest standardowa antena, odpowiednia do większości zastosowań. Jeśli potrzebne jest dobrej jakości połączenie na możliwie największą odległość, użyj anteny o większym zysku (AX-ANT-KIT). Jest ona dostępna także w sklepie:

RF-LORA duża antena Meteor 433MHz

1.3 Elementy

Diody sygnalizacyjne, elementy obsługi i złącza iO-LORA na obudowie i na płytce drukowanej:

Obudowa i płytka drukowana iO-LORA z ponumerowanymi elementami — **Rysunek 1.** Elementy iO-LORA – po lewej zamknięta obudowa, po prawej płytka drukowana bez pokrywy.

Dwa przełączniki przełącznika DIP SW1:

Przełącznik 1 – kanał radiowy: OFF = RF1, ON = RF2. Zmień kanał, gdy bieżący kanał jest mocno obciążony.
Przełącznik 2 – modulacja: OFF = szybka, ON = wolna. W położeniu ON zasięg, zależnie od otoczenia, wzrasta mniej więcej dwukrotnie, ale system reaguje wolniej; jeśli połączenie jest dobre także w położeniu OFF, używaj OFF.

Położenia przełączników muszą być zgodne

Przełącznik DIP SW1 iO-LORA i przełącznik DIP SW RF-LORA muszą być ustawione tak samo, w przeciwnym razie nie ma połączenia radiowego.

1.4 Zaciski

Zacisk	Funkcja
+DC	napięcie zasilania, biegun dodatni (9–26 V DC)
−DC	napięcie zasilania, biegun ujemny
D0, D1	nieużywane z FLEXi SP3 (czytnik Wiegand nie działa z FLEXi SP3); ze sterownikiem bramy GATOR podłączasz tu przewody danych czytnika Wiegand (rozdział 4)
+5V	wyjście zasilania 5 V dla urządzeń podłączonych do magistrali „1-Wire” (maks. 0,2 A)
1Wire / OUT wgd	magistrala danych „1-Wire” („OUT wgd” nieużywane)
COM	wspólny zacisk ujemny
IN1	wejście, typ do wyboru: NO lub NC (fabrycznie NO)
NC	styk przekaźnika normalnie zamknięty
C	styk wspólny przekaźnika
NO	styk przekaźnika normalnie otwarty

1.5 Diody sygnalizacyjne

Dioda	Stan	Znaczenie
NETWORK	nie świeci	brak sygnału radiowego
NETWORK	miga na zielono	poziom sygnału radiowego (0–10); poziom 4 jest już wystarczający
OUTPUT/KEY	świeci na zielono	wyjście przekaźnikowe włączone
OUTPUT/KEY	świeci na żółto	klucz dotykowy Dallas („iButton”) aktywowany
POWER	nie świeci	brak napięcia zasilania
POWER	miga na zielono	prawidłowe napięcie zasilania
POWER	miga na żółto	niskie napięcie zasilania (maks. 11,5 V)

2. Montaż i podłączenie

Uwaga!

Zakazuje sie przeprowadzania okablowania na urzadzeniu pod napieciem. Przed rozpoczeciem pracy odlacz zasilanie (w tym baterie zapasowe).

2.1 Mocowanie

Zdejmij pokrywę.
Wyjmij płytkę drukowaną.
Przykręć spód obudowy wkrętami w wybranym miejscu.
Włóż z powrotem płytkę.
Zamknij pokrywę.

Obudowa iO-LORA otwierana śrubokrętem w dwóch krokach — **Rysunek 2.** Zdejmowanie pokrywy: włóż śrubokręt w otwór z boku obudowy (po lewej), a następnie, naciskając trzonek w dół, podważ i zdejmij pokrywę (po prawej).

Zaczep mocujący płytkę i spód obudowy z otworami na wkręty — **Rysunek 3.** Po lewej: płytkę przy krawędzi obudowy przytrzymuje zaczep – odgięty w kierunku strzałki zwalnia płytkę. Po prawej: spód obudowy z otworami na wkręty mocujące.

2.2 Zasilanie

iO-LORA jest zasilany w swoim miejscu montażu z osobnego zasilacza (9–26 V DC): biegun + zasilacza podłącz do zacisku +DC, a biegun 0 V do zacisku −DC. Na rysunku pokazano zasilacz 12 V.

2.3 Podłączenie wejścia

Jedyne wejście iO-LORA (IN1) może być typu NC lub NO (fabrycznie NO). Styk czujki lub łącznika podłącz między zaciski IN1 i COM.

Styk normalnie otwarty i normalnie zamknięty między zaciskami IN i COM — **Rysunek 4.** Po lewej styk normalnie otwarty (NO, „Normally open”), po prawej styk normalnie zamknięty (NC, „Normally closed”) między zaciskami IN i **COM**.

2.4 Podłączenie czujnika temperatury

Do iO-LORA można podłączyć jeden czujnik temperatury Maxim®/Dallas® DS18S20 lub DS18B20, zgodnie z poniższym rysunkiem. Jeśli podłączasz czujnik przewodem dłuższym niż 0,5 m, użyj kabla ze skrętką (UTP4x2x0,5 lub STP4x2x0,5). Zacisk +5V płytki daje zasilanie 5 V DC dla urządzeń podłączonych do magistrali danych „1-Wire”.

Schemat podłączenia: iO-LORA – czujnik temperatury DS18B20 — **Rysunek 5.** Podłączenie czujnika temperatury DS18B20 („Temperature sensor”): przewód czerwony („Red”) **+5V** → **+Vdd**, żółty („Yellow”) **1 Wire** → DQ, czarny („Black”) → **GND**. Zacisk przewodu czarnego jest na rysunku oznaczony „C”; według rysunku w punkcie 2.6 i tabeli zacisków (1.4) jest to **COM**, wspólny zacisk ujemny.

Wyjście +5V daje maksymalnie 0,2 A i jest zabezpieczone przed przeciążeniem: jeśli obciążenie przekroczy dopuszczalną wartość, wyjście automatycznie się wyłącza. FLEXi SP3 automatycznie rozpoznaje i przypisuje podłączony czujnik temperatury (rozdział 3, Sensors).

Czujnik dostępny w sklepie:

DS18B20 Czujnik temperatury z drutem 1m

2.5 Podłączenie czytnika CZ-Dallas

Czytnik kluczy iButton CZ-Dallas łączy się z iO-LORA przez magistralę danych „1-Wire”. Długość przewodów podłączonych do magistrali danych może wynosić maksymalnie 30 m.

Schemat podłączenia: iO-LORA – czytnik iButton CZ-Dallas, przekaźnik przełącza czerwone i zielone światło czytnika — **Rysunek 6.** Podłączenie czytnika CZ-Dallas („CZ-Dallas reader”): biegun + zasilacza (12–26 V) → **+DC**, biegun − → **−DC**; przewód biały („White wire”) → **1-Wire**, maksymalnie 30 m („1-Wire connection up to 30 m”); przewód szary („Gray wire”) i żółty („Yellow wire”, **LED−**) → **COM**; zacisk C przekaźnika połączony z **+DC**; NO → 1 kΩ → przewód brązowy („Brown wire”, **RED LED+**), NC → 1 kΩ → przewód zielony („Green wire”, **Green LED+**). Wyjście xOUT trzeba ustawić na typ **System State** (stan systemu) („The output xOUT must be set to the »System State« type.”) – przy uzbrojonym alarmie światło czytnika iButton jest czerwone („Security alarm is on - the iButton reader light is red.”), przy rozbrojonym zielone („The security alarm is off - the iButton reader light is green.”).

Czytnik i klucz dostępne w sklepie:

Trikdis IBUTTON ELEKTRONICZNY CZYTER

Brelok iButton DS1990A

2.6 Ekspandery iO-LORA w systemie

Ekspandery iO-LORA łączą się z centralą radiowo, przez nadajnik-odbiornik RF-LORA podłączony do FLEXi SP3:

Schemat podłączenia: FLEXi SP3 – RF-LORA, radiowo ekspandery iO-LORA z czujnikiem temperatury i czytnikiem CZ-Dallas — **Rysunek 7.** FLEXi SP3 – RF-LORA – ekspandery iO-LORA. SP3 **AUX+** (+12 V) → RF-LORA **+DC**, **AUX−** → **−DC**, **485 A** → **A RS 485**, **485 B** → **B RS485**. RF-LORA łączy się radiowo („Wireless connection”: połączenie bezprzewodowe, maksymalnie 5000 m) z ekspanderami iO-LORA (1* … 8*); każdy z nich ma własne zasilanie 12–26 V na zaciskach **+DC** i **−DC**. Na ekspanderze 1 czujnik temperatury („Temperature sensor: DS18B20 or DS18S20”): **+5V** → Vdd+, **1-Wire** → DQ, **COM** → GND. Na ekspanderze 8 czytnik CZ-Dallas, według rysunku z punktu 2.5: wyjście xOUT trzeba ustawić na typ **System State** (stan systemu) („The output xOUT must be set to the »System State« type.”) – przy uzbrojonym alarmie światło czytnika iButton jest czerwone („Security alarm is on - the iButton reader light is red.”), przy rozbrojonym zielone („The security alarm is off - the iButton reader light is green.”); połączenie 1-Wire maksymalnie 30 m („1-Wire connection up to 30 m”).

Uwaga

Do FLEXi SP3 najpierw trzeba podłączyć nadajnik-odbiornik RF-LORA, dopiero potem można do niego dołączyć maksymalnie 8 ekspanderów iO-LORA.
Czujnik temperatury zaleca się podłączać kablem ze skrętką (UTP4x2x0,5 lub STP4x2x0,5).
Czytnik kluczy iButton CZ-Dallas i czujnik temperatury trzeba podłączyć do magistrali „1-Wire”.

3. Konfiguracja z FLEXi SP3

Ekspander iO-LORA dodajesz i konfigurujesz w ustawieniach TrikdisConfig centrali FLEXi SP3.

Wszystkie urzadzenia Trikdis mozna programowac za pomoca wspólnego oprogramowania. Oprogramowanie nosi nazwe TrikdisConfig i mozna je pobrac ze strony producenta.

Po pobraniu zainstaluj program. Jesli za kazdym razem, gdy uruchamiasz TrikdisConfig, dostepna jest nowa wersja, pobierz i zainstaluj zalecana aktualizacje!

Nadajnik-odbiornik RF-LORA musi być podłączony do FLEXi SP3 (2.6).
Włącz zasilanie FLEXi SP3.
Włącz zasilanie ekspandera iO-LORA.
Uruchom TrikdisConfig.
Podłącz FLEXi SP3 do komputera kablem USB Mini-B albo połącz się z nią zdalnie.
Naciśnij przycisk Read [F4]: program odczyta ustawienia centrali. Jeśli program o to poprosi, wpisz sześcioznakowy kod administratora.
Na liście Modules wybierz pozycję iO-LORA expander.
W polu Serial No. wpisz numer seryjny iO-LORA.

**Rysunek 8.** TrikdisConfig – FLEXi SP3, **Modules → RS485 modules**: w wierszu 1 **iO-LORA expander** z numerem seryjnym (**Serial No.**), partycją (**Area**) i nazwą (**Name**: Expander ID1).

Na stronie Zones ustaw wejście ekspandera: na liście Input strefy pojawia się jako RS485 Expander ID1, IN1.

**Rysunek 9.** **Zones → Zones settings**: na liście **Input** strefy **RS485 Expander ID1, IN1** – wejście iO-LORA; w wierszu partycja (**Area**), funkcja strefy (**Definition**), typ (**Type**) i ustawienia raportowania.

Na stronie PGM ustaw wyjście ekspandera: na liście PGM output pojawia się jako RS485 Expander ID1, OUT1.

**Rysunek 10.** **PGM → Outputs**: wyjściem PGM 2 jest **RS485 Expander ID1, OUT1** (przekaźnik iO-LORA), z funkcją wyjścia (**Output definition**) **Remote Control** i czasem impulsu 10 s (**Pulse Time**).

Jeśli do ekspandera podłączyłeś czujnik temperatury, pojawi się on na liście Sensors.

**Rysunek 11.** **Sensors**: modułem (**Module type**) czujnika 1 jest **RS485 Expander ID1**; obok numer seryjny (**Serial No.**), nazwa (**Sensor name**), górna i dolna wartość graniczna (**Max**, **Min**: przy temperaturze powyżej, odpowiednio poniżej tej wartości powstaje zdarzenie, jeśli zaznaczone jest **High**, odpowiednio **Low**) oraz opóźnienie w minutach (**Delay, min**). W przykładzie Max 30, Min 20, High i Low zaznaczone, opóźnienie 0.

Pola okna Sensors opisuje punkt 6.9 dokumentu Centrala alarmowa „FLEXi” SP3 – instrukcja instalacji i programowania.

Na koniec konfiguracji naciśnij przycisk Write [F5].
Poczekaj, aż zapis się zakończy.
Naciśnij przycisk Disconnect i odłącz kabel USB.

Dopóki kabel USB jest podłączony do urządzenia Trikdis (a jego drugi koniec do komputera), urządzenie przechodzi w tryb programowania.

W tym czasie normalna praca urządzenia zostaje wstrzymana,
urządzenie jest zasilane z kabla USB,
po odłączeniu kabla uruchamia się ponownie (jeśli jest zasilane).

4. Użycie ze sterownikiem bramy GATOR

Do sterowników bram GV17 GATOR (od firmware 2.13) i WP17 GATOR WiFi (od firmware 1.21) można przez nadajnik-odbiornik RF-LORA podłączyć maksymalnie 8 ekspanderów iO-LORA. Każdy iO-LORA rozszerza sterownik bramy o jedno wejście i jedno wyjście przekaźnikowe, a do każdego można podłączyć własny czytnik RFID Wiegand 26/34: czytnik przełącza tylko wyjście przekaźnikowe własnego ekspandera, nie wyjście zdalne. W ten sposób jednym sterownikiem bramy można sterować kilkoma oddalonymi od siebie bramami lub szlabanami, każdą z własnym czytnikiem kart i przyciskiem wyjścia – szczegóły rozwiązania: Elastyczna, bezprzewodowa kontrola dostępu z systemem GATOR RF-LoRa.

Schemat podłączenia: GATOR – RF-LORA, radiowo ekspandery iO-LORA z czytnikiem RFID, przyciskiem wyjścia i napędem bramy — **Rysunek 12.** Nadajnik-odbiornik RF-LORA na GATOR i ekspandery iO-LORA z czytnikiem RFID (rysunek dla GV17; dla WP17 tak samo): wspólne zasilanie 9–16 V DC, 0,5 A dla GATOR i RF-LORA (AC/+DC – +DC, AC/−DC – −DC); RS485: A–A, B–B; połączenie radiowe między RF-LORA a ekspanderami iO-LORA 1…8, maksymalnie 5000 m; każdy iO-LORA ma własne zasilanie 9–16 V; czytnik na iO-LORA: czerwony (+U) na zacisk **+DC**, czarny (GND) na **−DC**, zielony na D0, biały na D1; przycisk wyjścia między zaciskami **COM** i IN iO-LORA; napęd bramy na stykach C i NO przekaźnika iO-LORA (2 A / 230 V AC).

Najważniejsze kroki konfiguracji w TrikdisConfig:

Na stronie Modules sterownika bramy wybierz z listy pozycję iO-LORA controller, a w polu Serial No. wpisz sześciocyfrowy numer seryjny ekspandera (z naklejki na ekspanderze). RF-LORA nie trzeba dodawać osobno.
Dla każdego dodanego ekspandera iO-LORA na liście strony IN/OUT pojawia się jedno wejście i jedno wyjście. Funkcją wejścia powinien być Exit button (przycisk wyjścia podłączony do zacisków IN i COM ekspandera): po jego naciśnięciu przekaźnik ekspandera włącza się na ustawiony czas impulsu. Typ wyjścia to Pulse, a czas impulsu dobierz do napędu bramy.
Na stronie User list dodaj użytkowników z numerem karty RFID (przy czytniku z klawiaturą – z kodem) i zaznacz, którymi wyjściami mogą sterować.

Kroki ze zrzutami ekranu opisuje punkt 3.9 instrukcji GV17 i punkt 3.7 instrukcji WP17; w WP17 na stronie IN/OUT trzeba też zaznaczyć pole Wiegand reader mode.

5. Częste pytania

Brak połączenia radiowego z RF-LORA – co sprawdzić?

Czy oba przełączniki przełącznika DIP SW1 iO-LORA i przełącznika DIP SW RF-LORA są w tym samym położeniu (1.3) – przy różnych położeniach nie ma połączenia radiowego.
Czy ekspander ma zasilanie (dioda POWER miga na zielono) i czy jego numer seryjny na liście Modules jest poprawny (rozdziały 3 i 4).
Poziom sygnału radiowego pokazuje zielone miganie diody NETWORK (0–10); poziom 4 jest już wystarczający.
Przy słabym sygnale przestaw przełącznik 2 w położenie ON (wolna modulacja) na RF-LORA i na wszystkich modułach LoRa albo użyj anteny o większym zysku (1.2).

Dioda POWER miga na żółto

Napięcie zasilania jest niskie (maks. 11,5 V): sprawdź zasilacz – iO-LORA działa przy 9–26 V DC.

Ile czujników temperatury można podłączyć do jednego iO-LORA?

Jeden czujnik Maxim®/Dallas® DS18S20 lub DS18B20, do magistrali „1-Wire” (2.4). Przy przewodzie dłuższym niż 0,5 m użyj kabla ze skrętką; FLEXi SP3 automatycznie rozpoznaje czujnik, który pojawia się na liście Sensors (rozdział 3).

Do czego służy przycisk SW2?

Do parowania ekspandera i sprawdzania połączenia. Do FLEXi SP3 i do GATOR iO-LORA dodajesz za pomocą jego numeru seryjnego na liście Modules w TrikdisConfig (rozdziały 3 i 4).

Które położenie przełączników wybrać?

Domyślnie szybką modulację (przełącznik 2 OFF). Jeśli z powodu odległości połączenie nie jest niezawodne, wolna modulacja (ON) zwiększa zasięg, zależnie od otoczenia, mniej więcej dwukrotnie, ale system reaguje wolniej. Kanał (przełącznik 1) zmień, gdy bieżący kanał jest mocno obciążony. Którykolwiek przełącznik zmienisz, ustaw go tak samo na RF-LORA i na wszystkich modułach LoRa.

6. Zasady bezpieczeństwa

Uwaga!

Elektrycznosc moze byc niebezpieczna i grozic obrazeniami osobistymi lub SMIERCIA, a takze innymi stratami finansowymi lub szkodami, jesli nie jest uzywana ani instalowana prawidlowo.

Instalacja wiaze sie z praca przy urzadzeniach elektrycznych i powinna byc przeprowadzana zgodnie z obowiazujacymi przepisami!

Do waznosci gwarancji konieczne jest zainstalowanie urzadzenia przez wykwalifikowana osobe zgodnie z przepisami dotyczacymi instalacji urzadzen elektrycznych oraz z przestrzeganiem obowiazujacych przepisów dotyczacych bezpiecznej eksploatacji urzadzen elektrycznych.

Ekspander iO-LORA może instalować i konserwować wyłącznie wykwalifikowana osoba.
Przed instalacją uważnie przeczytaj tę instrukcję, aby uniknąć błędów, które mogą prowadzić do nieprawidłowego działania, a nawet do uszkodzenia urządzenia.
Przed każdym podłączaniem odłącz napięcie zasilania.
Zmiany, modyfikacje lub naprawy niezatwierdzone przez producenta powodują utratę gwarancji.
Nie wyrzucaj urządzenia ani jego części razem z odpadami komunalnymi: przestrzegaj lokalnych przepisów dotyczących segregacji odpadów.